Przejdź do treści 
Instalacja elektryczna nie psuje się nagle w jeden dzień, ale przez lata wysyła sygnały, które łatwo zignorować albo błędnie ocenić jako drobną usterkę. Rozpoznanie tych sygnałów we właściwym czasie pozwala uniknąć poważniejszej awarii lub zagrożenia pożarowego.
Kiedy instalacja elektryczna zaczyna sygnalizować problemy
Instalacja elektryczna, która wymaga wymiany, rzadko zawodzi nagle bez wcześniejszych ostrzeżeń. Zwykle przez kilka miesięcy lub lat przed poważną awarią pojawiają się sygnały, które właściciel lokalu może zaobserwować bez wiedzy technicznej. Częste wypadanie wyłączników, gniazdka które grzeją się przy podłączeniu urządzeń, żarówki które palą się krócej niż normalnie, przerywające oświetlenie w jednym pomieszczeniu albo wyraźnie słabsze działanie urządzeń elektrycznych przy jednoczesnym ich użyciu, to wszystko objawy instalacji przeciążonej lub uszkodzonej. Ignorowanie takich sygnałów nie sprawia, że problem znika, ale że się pogłębia.
Objawy wskazujące na uszkodzoną lub zużytą instalację elektryczną
Najpoważniejsze objawy to te związane z wysoką temperaturą lub zapachem spalenizny. Gniazdko lub wyłącznik, który jest wyraźnie ciepły lub gorący w dotyku, sygnalizuje nadmierne oporności w połączeniu, co prowadzi do miejscowego przegrzania i może być przyczyną pożaru instalacji. Zapach spalenizny lub swąd przy rozdzielnicy bezpiecznikowej to sygnał wymagający natychmiastowej interwencji elektryka, nie odkładania na następny tydzień. Ślady przypalenia wokół gniazdka lub na obudowie wyłącznika to dowód na to, że do miejscowego przegrzania już doszło i instalacja w tym miejscu jest uszkodzona.
Mniej oczywistym objawem jest powracające wypadanie wyłącznika różnicowoprądowego bez wyraźnego powodu. Wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd upływowy, który pojawia się gdy izolacja przewodu jest uszkodzona lub gdy gniazdko jest zawilgocone. Jeśli ten wyłącznik wyskakuje regularnie, nawet po odłączeniu wszystkich urządzeń, oznacza to uszkodzenie izolacji gdzieś w sieci kablowej, czego nie widać gołym okiem bez pomiarów elektrycznych. Podobnie wyłącznik nadprądowy, który wyskakuje przy normalnym obciążeniu, może wskazywać na zbyt mały przekrój przewodu lub za dużo urządzeń na jednym obwodzie.
Widoczna korozja, żółknięcie lub ciemnienie izolacji przy rozdzielnicy to kolejny objaw starzenia się instalacji. Stara izolacja z PVC traci elastyczność, pęka i kruszy się, co odsłania przewód i stwarza ryzyko zwarcia. Przy gniazdkach starszego typu bez bolca uziemiającego lub z poluzowanymi bolcami kontaktowymi, które nie trzymają wtyczki, mamy do czynienia nie tylko z niedogodnością, ale z realnym zagrożeniem bezpieczeństwa.
Objawy przy rozdzielnicy elektrycznej
Rozdzielnica elektryczna to miejsce, gdzie widać stan instalacji lepiej niż gdziekolwiek indziej. Stare korki bezpiecznikowe zamiast wyłączników automatycznych to sygnał, że instalacja pochodzi sprzed kilkudziesięciu lat i prawdopodobnie nie była modernizowana od tego czasu. Brak wyłączników różnicowoprądowych oznacza brak ochrony przeciwporażeniowej wymaganej przy gniazdkach w pomieszczeniach wilgotnych i wszędzie tam gdzie mogą dotknąć ich dzieci. Luźne połączenia kablowe przy zaciskach wyłączników, przebarwienia metalu od ciepła lub widoczne ślady iskrzenia to objawy wymagające natychmiastowej oceny przez elektryka z uprawnieniami SEP.
Objawy przy gniazdkach i włącznikach
Gniazdka które iskrzą przy wkładaniu wtyczki, grzeje się nadmiernie przy podłączeniu urządzeń lub przy których słychać trzask przy podłączeniu, to sygnały uszkodzenia mechanizmu gniazdka lub złego połączenia za nim. Poluzowane gniazdka, które ruszają się w puszce przy wkładaniu wtyczki, to usterka mechaniczna, ale też sygnał że puszka w ścianie jest zbyt luźno osadzona lub zbyt mała dla aktualnego osprzętu. Włączniki, które zmieniły kolor na żółty lub brązowy od środka, lub których obudowa jest odkształcona, wskazują na nadmierną temperaturę wewnątrz puszki.
Wiek instalacji elektrycznej jako wskaźnik ryzyka
Wiek instalacji nie jest jedynym kryterium jej oceny, ale jest sygnałem ostrzegawczym, który warto wziąć pod uwagę razem z obserwacją objawów. Instalacje aluminiowe z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych przekroczyły swój projektowany czas użytkowania i w większości przypadków wymagają wymiany niezależnie od tego czy aktualnie dają widoczne objawy problemów. Aluminium w połączeniach łączy się z miedzią (na przykład przy gniazdkach lub wyłącznikach), tworząc połączenie galwaniczne, które jest źródłem korozji i wzrostu oporności w czasie. Instalacje miedziane z lat osiemdziesiątych bez przewodu PE są sprawne mechanicznie, ale nie spełniają aktualnych wymagań bezpieczeństwa, szczególnie w pomieszczeniach wilgotnych.
Jak pomiary elektryczne potwierdzają stan instalacji w Inowrocławiu
Samodzielna obserwacja objawów daje obraz niepełny, bo część uszkodzeń instalacji jest niewidoczna bez pomiarów. Rezystancja izolacji przewodów spada z wiekiem i przy uszkodzeniu mechanicznym, ale wartości wskazujące na realne zagrożenie nie objawiają się żadnym widocznym symptomem dopóki nie dojdzie do zwarcia lub upływu prądu. Pomiar rezystancji izolacji wykonywany przez elektryka z uprawnieniami SEP miernikiem izolacyjnym, czyli megaomomierzem, pozwala sprawdzić stan izolacji każdego obwodu w ciągu jednego popołudnia bez rozkuwania ścian. Wynik poniżej minimalnej wartości dopuszczalnej zgodnie z normą PN-HD 60364 jest jednoznacznym wskazaniem do wymiany instalacji lub uszkodzonego odcinka.
Pomiary elektryczne są też jedyną metodą weryfikacji czy wyłączniki różnicowoprądowe zadziałają we właściwym czasie w sytuacji awaryjnej. Wyłącznik który wygląda na sprawny i wyskakuje na test, może mieć zbyt długi czas zadziałania, przekraczający wartości dopuszczalne przez normy bezpieczeństwa. Regularny przegląd instalacji elektrycznej co pięć lat, a dla pomieszczeń mokrych co rok, pozwala wychwycić takie problemy przed tym, jak staną się przyczyną wypadku lub pożaru.
Zamów ocenę stanu instalacji elektrycznej w Inowrocławiu
Właściciel nieruchomości w Inowrocławiu, który chce ocenić stan swojej instalacji, może zamówić przegląd pomiarowy przez telefon lub formularz kontaktowy na stronie. Elektryk z uprawnieniami SEP wykona pomiary rezystancji izolacji, sprawdzi działanie wyłączników różnicowoprądowych i wystawi protokół z wynikami i ewentualnymi zaleceniami. Pierwsza konsultacja telefoniczna jest bezpłatna.
Najczęściej zadawane pytania
Czy stara instalacja elektryczna musi być wymieniona jeśli nie ma widocznych awarii?
Brak widocznych awarii nie oznacza, że instalacja jest bezpieczna. Instalacje aluminiowe i instalacje bez przewodu PE nie spełniają aktualnych wymagań bezpieczeństwa niezależnie od tego czy dają objawy. Ubezpieczyciele coraz częściej wymagają aktualnego protokołu pomiarowego przy zawieraniu polis, a jego brak może być podstawą odmowy wypłaty odszkodowania przy szkodzie związanej z instalacją elektryczną. Wymiana instalacji to inwestycja w bezpieczeństwo, a nie tylko estetyczny remont.
Jak często należy wykonywać przegląd instalacji elektrycznej w domu?
Dla budynków mieszkalnych norma i przepisy budowlane zalecają przegląd instalacji elektrycznej co pięć lat, a dla pomieszczeń mokrych takich jak łazienka, pralnia czy kotłownia co rok. W budynkach, gdzie od ostatniego przeglądu wykonywano jakiekolwiek przeróbki instalacyjne, przegląd powinien odbyć się bezpośrednio po zakończeniu prac. Przy zakupie nieruchomości przegląd elektryczny przed zakupem lub bezpośrednio po jest standardową praktyką pozwalającą ocenić stan instalacji i zaplanować ewentualne koszty napraw.
Co zawiera protokół pomiarowy instalacji elektrycznej?
Protokół pomiarowy instalacji elektrycznej zawiera wyniki pomiarów rezystancji izolacji każdego obwodu, wyniki testów wyłączników różnicowoprądowych, pomiary ciągłości przewodów ochronnych PE i wyniki pomiaru impedancji pętli zwarcia. Każdy wynik jest porównany z dopuszczalną wartością z normy PN-HD 60364 i opatrzony oceną pozytywną lub wskazaniem na konieczność naprawy. Protokół jest podpisywany przez elektryka z uprawnieniami SEP i jest dokumentem ważnym prawnie.
